StraatTaal

Check StraatTaal want voor iedereen in Lingewaardse tussen de 12 en 17 jaar zijn er superveel mogelijkheden om mee te doen. Misschien heb je iets te melden over je school, buurt, woonplaats, of over uitgaan, geld, bijbaan, kleding, mobieltje, kunst, politiek of het nieuws in Lingewaard. Of misschien zijn er andere dingen waar je jouw hart over wilt luchten, zoals vriendschap, verliefd zijn, je ouders, je klasgenoten, je toekomstplannen of over een lastige of leuke periode die je hebt doorgemaakt. Als je het leuk vindt om over onderwerpen die jou boeien te schrijven, tekenen of fotograferen, doe dan mee. Wie weet wordt jouw bijdrage geplaatst in het volgende magazine.

Loop geen SOA op
Na de zomervakantie zitten er veel meer jongeren dan normaal in de wachtkamers van de GGD (Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst). Dat zegt de Stichting SOA (Seksueel Overdraagbare Aandoening). Blijkbaar hebben jongeren tijdens hun vakantie minder zin om aan veilig vrijen te denken. Wel iets om je zorgen over te maken want HIV, het virus waardoor je aids kunt oplopen, komt in Spanje, Italië en Frankrijk veel meer voor dan in Nederland!

Lekker verliefd
Maar ja, wat is er leuker dan verliefd worden tijdens je vakantie? Je voelt je ontspannen, losser en school, huiswerk, bijbaan en thuis lijken heel ver weg. Je staat meer open voor contacten en voor je het weet fladderen de meest exotische vlinders door je buik.

“Je t’aime, I love you, Amo te…”
Als je eenmaal verliefd bent, besef je dat de tijd samen maar kort is. De sfeer is romantisch en voor je het weet, heb je zin om te vrijen, misschien sneller dan wanneer je iemand thuis zou ontmoeten. Het is belangrijk om dan het hoofd (een beetje) koel te houden en veilig te vrijen. Gebruik dus altijd een condoom als je gaat vrijen, ook al beweert je vakantieliefde nog zo stellig dat jij echt zijn/haar eerste grote liefde bent, de enige ware, voor altijd….. Blijf realistisch!

Condón - preservativo – προφυλακτικό???
Bedenkt wel voordat je op vakantie gaat dat je in sommige landen niet altijd even makkelijk aan een condoom kunt komen. Misschien ook handig om te weten wat ‘condoom’ is in het Spaans (condón), Italiaans (preservativo), Grieks ( προφυλακτικό) of een andere taal.

Je bent echt geen loverboy of lellebel als je condooms meeneemt op vakantie, maar juist slim bezig. Wees niet bang voor een negatieve reactie als je over een condoom begint, de ander is meestal juist blij dat je het aankaart. En als dat niet zo is, dan weet jij genoeg, toch? Zorg dus dat je je condooms altijd bij je hebt, vooral als je uitgaat.

Vrij alleen als je echt wilt
Misschien het allerbelangrijkste: doe niets waar je geen zin in hebt en vrij alleen als je echt wilt. Als je seks hebt tegen je zin in ben je pas echt een loser. Heb je toch onveilige seks gehad, dan is het verstandig om je zo snel mogelijk te laten testen.

Laat je testen na onveilig vrijen
Een aantal veel voorkomende geslachtsziekten zijn genitale wratten, hepatitis B, schaamluis en HIV. Het verraderlijke is dat je een besmetting in het begin meestal niet merkt, maar ondertussen tast de SOA (seksueel overdraagbare aandoening) wel je gezondheid aan.

Als je je gratis en anoniem wilt laten testen kun je naar de polikliniek van een ziekenhuis, maar het beste kun je eerst de plaatselijke GGD bellen om te vragen wat je moet doen. Op internet kun je het telefoonnummer vinden van een GGD vestiging bij jou in de buurt. Je kunt natuurlijk ook langsgaan bij je huisarts. Misschien vind je dat heel vervelend omdat je je schaamt, maar je huisarts ziet zo’n geslachtsziekte echt niet voor het eerst.

Meer informatie
www.soa.nl / www.soatest.nl

Hoe stoer is het eigenlijk om een peukie te roken met je vrienden?
De meeste jongeren roken niet. Jongeren die wel roken, beginnen vaak rond hun vijftiende. Iedereen weet dat roken slecht is, maar wat gebeurt er precies in je lichaam als je rookt?

Wat voor giftige stoffen zitten er in tabak?
Ontzettend veel, maar de drie belangrijkste zijn koolmonoxide, nicotine en teer. Wat die stoffen doen met je lichaam? Door koolmonoxide gaat je conditie achteruit. Door nicotine knijpen je bloedvaten een beetje samen en stroomt er minder bloed naar je handen en voeten. Hierdoor hebben rokers sneller last van koude handen en voeten. Door de teer moet je hoesten en hierdoor gaan je longen langzaam kapot.

Geelbruine tanden, pukkels en een rimpelhuidje
Als je rookt, zul je merken dat je sneller moe wordt. Bij het hardlopen, fietsen of traplopen ga je sneller hijgen. Verder worden je tanden en vingers langzaam geelbruin en heb je meer last van gaatjes in je kiezen. Ook ga je stinken als je rookt. Zelf raak je gewend aan de sigarettenlucht, maar andere mensen ruiken het. Je kleding en haar stinken naar een asbak.

Roken is slecht voor je huid. Je krijgt sneller pukkels of rimpels en je huid gaat er grauw en lelijk uitzien. Vaak lijken rokers daardoor ouder dan ze zijn.

Wat kan er gebeuren als je lang rookt?
Als je volwassen wordt en je hebt al jaren gerookt, kun je longkanker krijgen. Er zit dan een tumor in je longen. Jaarlijks overlijden er bijna 9000 mensen aan deze ziekte. Ook krijgen rokers vaker een hersenbloeding, een herseninfarct of een hartaanval. Als je rookt, kan je hart te weinig zuurstof krijgen, dus verhoog je de kans op een hartaanval.

Lees meer over de gevaren van roken op www.stivoro.nl / voor jongeren. Op deze site vind je ook interessante nieuwtjes en tips om te stoppen met roken.